Zwierzęta i ich ludzie w trudnym czasie antropocenu (dyskusja wokół filmu, dyskusja panelowa oraz seminarium)

Zwierzęta i ich ludzie w trudnym czasie antropocenu (dyskusja wokół filmu, dyskusja panelowa oraz seminarium)

Instytut Filozofii UMK, Zakład Filozofii Nauki IF UMK i Filozoficzny Klub Dyskusyjny SOFIA zapraszają do udziału w ogólnopolskiej dyskusji panelowej i seminarium badawczym „Zwierzęta i ich ludzie w trudnym czasie antropocenu” (20-21 maja), dla których preludium będzie dyskusja wokół filmu na temat hodowli zwierząt przemysłowych „Cowspiracy: The Sustainability Secret” (14 maja).

Terminarz:

DYSKUSJA WOKÓŁ FILMU:
14 maja, godz. 17:00, Wydział Humanistyczny, sala 305

DEBATA:
20 maja, godzina 19:00, Wydział Humanistyczny UMK, sala I
SEMINARIUM:
21 maja, godzina 09:00, Wydział Humanistyczny UMK, sala 305

Merytoryczny opis wydarzenia przygotowany przez organizatorów:

Stwierdzenie Protagorasa, że człowiek jest miarą wszechrzeczy, od starożytności kreowało wyobrażenie relacji między człowiekiem a środowiskiem naturalnym i szczególnie silnie wybrzmiało podczas oświeceniowej rewolucji poznawczej.

Człowiek wytworzony przez epokę oświecenia uwierzył, że rozum – władza sądzenia – nadaje mu prawo do sprawowania kontroli nad tym, co naturalne i do utwierdzenia się w przekonaniu o swojej wyższości nad innymi organizmami.

Wydaje się, że Kartezjańskiej, oświeceniowej zasadzie „Myślę, więc jestem” towarzyszyło złudzenie kontroli nad światem. Dlatego też człowiek zadał naturze gwałt i – uzurpując władzę – podporządkował sobie środowisko naturalne. Stawiając siebie w roli zwierzchnika, aspirującego do posiadania niczym absolutnej władzy, destrukcyjnie eksploatował zasoby naturalne, co doprowadziło do ustabilizowania się epoki antropocenu.

Widzimy to szczególnie wyraźnie, gdy analizujemy asymetryczne relacje między ludźmi i zwierzętami, w których ekspresjonowana jest władza człowieka. Opresyjne traktowanie zwierząt prowadzi do ich wykluczenia i uprzedmiotowienia. Kontrola i wyzysk odbywają się każdego dnia na fermach, w ubojniach, halach przemysłowych i wszędzie tam, gdzie przy pomocy nowoczesnych technologii podejmowane są praktyki krzywdzące zwierzęta.

Debatując nad sytuacją zwierząt w epoce antropocenu, należy również podkreślić, że poprzez eksploatację ciał zwierzęcych i nadprodukcję gazów cieplarnianych związaną z przemysłową hodowlą zwierząt, człowiek destabilizuje środowisko a także klimat w skali globalnej, sprowadzając zagrożenie na kolejne gatunki i samego siebie.

W organizowanej przez nas debacie, a także podczas seminarium badawczego, chcemy podjąć dyskusję nad prawami zwierząt w epoce antropocenu, nad relacjami między ludźmi i zwierzętami (oraz innymi organizmami); nad tym, że wartościujemy życie zwierząt i o niektóre gatunki troszczymy się szczególnie, podczas gdy inne zwierzęta (oraz inne organizmy) sytuujemy poza obszarem naszej moralności, czyniąc z nich obcych, za których nie chcemy ponosić odpowiedzialności.

Chcemy także spojrzeć na proponowany problem badawczy z innej perspektywy, wskazując na konsekwencje dla funkcjonowania gatunku ludzkiego, nie zwracającego uwagi na potrzebę wspólnego życia z podmiotami nie-ludzkimi w egalitarny sposób. Tak długo bowiem jak człowiek będzie uważał się jedynie za zarządcę środowiska naturalnego i życia podmiotów nie-ludzkich, tak długo antropocen pozostanie w mocy
(por. Jones 2017). „Think we must. We must think. Making Kin, not Babies” (Haraway 2016)!

Podejmując proponowaną problematykę badawczą chcielibyśmy dyskutować na następujące tematy:

🔴W jaki sposób ukształtowało się w filozofii i innych obszarach nauki przekonanie o wyższości ludzi nad zwierzętami i innymi organizmami?

🔴W jaki sposób stabilizowane są relacje (władzy) między ludźmi i zwierzętami oraz innymi organizmami?

🔴 Jaki jest status prawny zwierząt i jakie prawa posiadają zwierzęta? Czy te prawa rzeczywiście posiadają?

🔴W jaki sposób dokonuje się instytucjonalne, strukturalne i symboliczne wykluczenie zwierząt?

🔴Jaki jest status ontologiczny zwierząt?

🔴Czy jest możliwa destabilizacja epoki antropocenu? Co proponuje w tej kwestii filozofia?

🔴Co już zostało osiągnięte, aby zwierzęta nie były podmiotami wykluczonymi? Perspektywy: naukowa i aktywistyczna.

Komitet Organizacyjny:

dr hab. Aleksandra Derra, prof. UMK
mgr Michał Bomastyk
mgr Maria Przybylska
mgr Agata Woźniak-Jakubiec