Dr hab. Aleksandra Derra, prof. UMK

Zakład Filozofii Nauki

Kierowniczka Podyplomowych Studiów z Zakresu Gender

pok. 312
tel. (56) 611 36 76
e-mail: aldewicz@umk.pl

Strona WWW: www.aleksandra-derra.eu

Dyżur (semestr zimowy 2018/19): czwartek 11.30-13.00; sala 312


Studia

Magisterium z filologii polskiej 1998:  Problemy recepcji „Dziennika” Witolda Gombrowicza. Próba monografii, UMK

Magisterium z filozofii 1999: Teoria znaczenia w kontekście sporu między realizmem a antyrealizmem semantycznym. Analiza poglądów Michaela Dummetta UMK

Doktorat

UMK 2005, Wittgensetinowska kategoria użycia we współczesnych teoriach znaczenia

Habilitacja

UMK 2014: Kobiety (w) nauce). Problem płci we współczesnej filozofii nauki i w praktyce badawczej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2013

Wybrane, najnowsze publikacje

Książki:

  • Kobiety (w) nauce. Problem płci we współczesnej filozofii nauki i w praktyce badawczej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2013.
  • Odsłonić tajemnicę znaczenia. Eseje z filozofii języka, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2011.

(współ)redakcje monografii:

  • Horyzonty konstruktywizmu. Inspiracje, perspektywy, przyszłość, red. naukowa: Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra, Janusz Grygieńć, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2015.
  • Studia nad nauką oraz technologią. Wybór tekstów, red. naukowa Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2014.

Artykuły w czasopismach

  • Neuroseksizm w działaniu, czyli jak nauka może wspierać lub obalać stereotypy na temat płci. „Praktyka Teoretyczna” 2(28)/2018, 163-170
  • Meandry biologii płci. Filozofia feministyczna poza podziałem na sex i gender, „Teksty Drugie” 4/2017, 13-35.
  • Is the integration of the philosophical perspective and the scientific views possible? The post-Wittgensteinian need for theoretical re-formulations, „Ruch Filozoficzny” tom LXXIII,  2/2017, 47-59.
  • Choroba jako problem feministyczny. Płeć w badaniach biologicznych, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 1 (46)/2017, 307-323.
  • Równość, heterogeniczność, wielowymiarowość. Feministyczne interwencje w filozofię nauki (z Michałem Bomastykiem), „Filo-Sofija” 37 (2)/2017, 107-121.
  • Między samokolonizacją, a wykluczeniem: filozoficzne fantazje o kobiecie uprawiającej filozofię, „Czas Kultury”, 4 /2016, 136-148.
  • Przemilczane i zapomniane. O zjawisku Matyldy, czyli systemowym umniejszaniu roli kobiet w nauce, „Ethos” 1 (113)/ 2016, 203-221.
  • Nauka-bogini, naczelne i feminizm. Prymatologia jako poszukiwanie natury człowieka, „AVANT. Pismo Awangardy filozoficzno-naukowej”, tom. VI, 3/2015, 179-206.
  • The basic concepts of Fregean semantics. Frege as the father of the contemporary philosophy of language, „Studia Semiotyczne. English Supplement” 2015 (2007), vol. XXVI, 151-168 (przedruk na podstawie artykułu polskiego).
  • Wittgenstein’s Later Work’s Influence on the Methods of Language Research, „Studia Semiotyczne. English Supplement” 2015 (2010), vol. XXVII, 305-328 (przedruk na podstawie artykułu polskiego).
  • The Human Dream of Power. The Portrait of Science as a Conceptual Heritage of the Modern Era, „AVANT. Pismo Awangardy filozoficzno-naukowej”, 1/2015, 40-61.
  • Laboratorium myślenia współczesnej humanistyki. Na marginesie tekstu Izabelli Bukraby-Rylskiej, „Kultura Współczesna” 2/2015, 108-114.
  • Czy nauka i technologia nie lubią kobiet? O interwencjach feministycznej filozofii nauki na podstawie przypadków Barbary McClintock i Rosalind Franklin, „Kultura Współczesna” 1(81)/2014, 134-149.

Rozdziały w książkach:

  • Mechanika kwantowa, dyfrakcja i niedosyt filozoficzny. Nowy materializm feministyczny Karen Barad w kontekście studiów nad nauką i technologią. W: Monika Rogowska-Stangret, Olga Cielemęcka (red.), Feministyczne nowe materializmy: usytuowane kartografie, Warszawa: e-naukowiec 2018, 129-149.
  • Sztuczna natura, czyli naukowe modyfikowanie świata. Donny Haraway opowieść o naukach biologicznych, w: Tomasz M. Korczyński (red.), Współczesne problemy socjologii  wiedzy. W 80-lecie Ideologii i utopii Karola Mannheima, Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo  Socjologiczne 2017, s. 143-163.
  • Kobiety (w) filozofii. (De)konstruowanie tożsamości dziedziny po interwencji feministycznej. W: K. Lewandowska, M. Macudzińska-Kamczycka, J. W. Sienkiewicz (red), (Nie)chciana tożsamość, Toruń: Wydawnictwo UMK 2016, 153-172.
  • Od empiryzmu do konstruktywizmu. Główne idee, tezy oraz nurty feministycznej filozofii nauki. W: Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra, Janusz Grygieńć (red.). Horyzonty konstruktywizmu. Inspiracje, perspektywy, przyszłość. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2015, 233-261.
  • Studia nad nauką i technologią : tradycje, usytuowanie oraz ilustracje (z Ewą Bińczyk). W: Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra (red.), Studia nad nauką i technologią: wybór tekstów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2014, 7-23.

Artykuły recenzyjne:

  • „Twórzmy relacje, a nie dzieci”. Wspólne życie na zniszczonej planecie w chthulucenie Donny Haraway. AVANT, Vol. VIII, No. 3/2017, 215-228.
  • Oszaleć można z tym ciałem [recenzja Ciała – poza Innością i Tożsamością Moniki Rogowskiej-Stangret], „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 1(46)/2017, 457-471.
  • Obcość, różnorodność, niepoznawalność i inne ryzykowne sprawy. (O książce Moniki Rogowskiej-Stangret ‘Ciało – poza Innością i Tożsamością. Trzy figury ciała w filozofii współczesnej’), „Fabularie” 2 (11)/2016, 78-80.

 

Artykuły popularyzatorskie

  • Człowiek – gracz językowy, „Filozofuj”  5 (23)/2018, 16-18.
  • Naukowy seksizm nasz powszedni, „Zadra” 1-2 (70-71)/2017, 12-15.
  • Rozpaczliwa kultura wytwarzania sensu zdyscyplinowanym ciałem. Bez końca, „Fabularie” 3 (5)/2014, 3-8.

 

Przekłady:

  • Cordelia Fine, Wyjaśniamy czy utrzymujemy status quo? Teorie o „głęboko zakorzenionych” różnicach płciowych jako samospełniająca się przepowiednia. „Praktyka Teoretyczna” 2(28)/2018: 171-189.
  • Judith Butler,  Ideologia seksualna a opis fenomenologiczny. Feministyczna krytyka Fenomenologii percepcji Merleau-Ponty’ego. W: J. Migasiński, M. Prokopski (red.), Główne problemy współczesnej fenomenologii, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego 2017, 568-585.
  • Quentin Skinner, Język a zmiana społeczna. W: Janusz Grygieńć (red.), Metoda historyczna i wolność republikańska, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2016, 39-61.
  • Tom Ziemke, Czym jest to, co zwiemy ucieleśnieniem? „AVANT. Pismo Awangardy filozoficzno-naukowej”, tom VI, 3/2015, 161-174.
  • Londa Schiebinger, Czy feminizm zmienił naukę?, „AVANT. Pismo Awangardy filozoficzno-naukowej”, tom VI, 1/2015, 21-26 (wraz z Natalią Kurdubską).
  • Londa Schiebinger, Ineke Klinge, Inés Sánchez de Madariaga, Martina Schraudner, Marcia Stefanick, Innowacje genderowe. Studium przypadku: Nauka. Genetyka różnicowania płciowego, „AVANT. Pismo Awangardy filozoficzno-naukowej”, tom VI, 1/2015, 27-39.
  • Ruth Hubbard, Nauka, władza, płeć (gender): Jak DNA stało się księgą życia. W: Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra (red.), Studia nad nauką i technologią: wybór tekstów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2014, 357-368.
  • Donna Haraway, Wiedza usytuowana: problem z nauką w feminizmie a przywilej przyjęcia  częściowej, niepełnej perspektywy. W: Ewa Bińczyk, Aleksandra Derra (red.), Studia nad nauką i technologią: wybór tekstów. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2014, 103-133.
  • Horton Thomas E., Arpan Chakraborty, Robert St. Amant, Afordancje dla robotów: krótki przegląd,  „AVANT. Pismo Awangardy filozoficzno-naukowej”, tom V, 1/2014, 133-150.

Zainteresowania

współczesna filozofia nauki, problem płci w nauce, feministyczne badania nad nauką i technologią, współczesne ewolucjonistycznie zorientowane badania nad językiem, kognitywistyczne teorie ucieleśnionego, rozproszonego, rozszerzonego enaktywnego poznania i podmiotu